Wat is het verschil tussen EPS- en XPS-isolatie
EPS- en XPS-isolatie zijn twee zeer vaak gebruikte isolatiematerialen. Ze liggen zowel qua naamgeving als qua samenstelling dicht bij elkaar. EPS en XPS hebben elk hun kwaliteiten en voordelen, maar voor je ermee aan de slag gaat, vergelijk je toch best even. Naargelang de aard van je project, de specifieke isolatietoepassing en je budget geniet het ene product soms de voorkeur op het andere. We lichten graag even toe wat XPS en EPS nu precies zijn, waar het verschil zit en welk isolatiemateriaal je best voor welke toepassing kiest.
- Wat is EPS?
- Wat is XPS?
- Het verschil tussen XPS en EPS in de praktijk
- XPS of EPS: wat isoleert beter?
- XPS of EPS: wat kan beter tegen vocht?
- XPS of EPS: alle verschillen op een rij
Wat is EPS?
EPS is wat we beter kennen onder de naam piepschuim. In de volksmond wordt gemakkelijkheidshalve soms de merknamen Isomo en Tempex als soortnamen gebruikt. EPS is de afkorting van ‘expanded polystyrene’, geëxpandeerd polystyreen in het Nederlands. EPS wordt dus vervaardigd uit kunststofkorrels.
EPS bestaat uit kleine parels die op hun beurt bestaan uit ongeveer 3000 met gas gevulde cellen. Deze parels laat men onder hoge hitte uitzetten en aan elkaar smelten. Hierdoor ontstaat een schuimproduct dat voor 98% uit lucht bestaat. EPS dankt zijn hoge isolatiewaarde dus aan de hoge thermische isolatiewaarde van stilstaande lucht.

Wat is EPS-isolatie?
In de bouwpraktijk wordt EPS-isolatie gebruikt als vast plaatmateriaal, als isolerende EPS uitvulmortel of in losse vorm voor het na-isoleren van spouwmuren. Doordat goed trillingen absorbeert, is EPS ook heel geschikt als akoestische isolatie. EPS-isolatieplaten zijn zowel verkrijgbaar in rechthoekige vorm als in snel monteerbare vorm met tand-en-groefverbinding of sponning. Bij Verhelst zijn de kwalitatieve EPS-materialen van Knauf, Isomo, Betopor, Edilteco en Cantillana verkrijgbaar.
Bekijk ons EPS-Isolatie aanbod
De voordelen van EPS-isolatie
- EPS-isolatie is prijskwaliteit een uitstekend isolatiemateriaal.
- EPS-isolatie is zeer licht en makkelijk te versnijden.
- EPS-isolatie is zowel geschikt voor isolatie van muren en vloeren als gevels.
- EPS-isolatie is ook verkrijgbaar als ‘grijze’ brandwerende variant.
- EPS-isolatie veroorzaakt geen huidirritatie zoals bijvoorbeeld rotswol.
- EPS-isolatie is 100% recycleerbaar.
De nadelen van EPS-isolatie
- EPS-isolatie is door zijn luchtige samenstelling niet geschikt om onder zware betonvloeren te plaatsen.
- EPS-isolatie kan doormidden breken bij het gebruik ervan als vloerisolatie onder een oneffen vloer.
- EPS-isolatie is niet vochtwerend en wordt dus best uitsluitend op droge plaatsen gebruikt.
- EPS-isolatie kan na plaatsing nog iets krimpen waardoor er moet afgekit worden.

Wat is XPS?
XPS kennen we beter onder de naam hardschuim. XPS is de afkorting van ‘extruded polystyrene’, geëxtrudeerd polystyreen in het Nederlands. Kunststofkorrels zijn de basisgrondstof. Anders dan EPS wordt XPS in verwarmde, vloeibare vorm door een opening geperst. Dit procedé heet extrusie.
Hierdoor heeft XPS heeft een gesloten celstructuur. Zoals de naam zelf zegt heeft hardschuim of XPS een hogere druksterkte dan EPS. Daarnaast is XPS door de gesloten, harde celstructuur een pak minder gevoelig voor schimmelvorming.
Wat is XPS-isolatie?
XPS-isolatie is een hard plaatmateriaal dat verkrijgbaar is in verschillende diktes en in rechtighoekige vorm of met een sponning- of tand-en-groefverbindingssysteem.
De XPS-isolatieplaten worden vaak gebruikt voor isolatie van (platte) daken, maar door hun goeie beloopbaarheid zijn de XPS-platen ook bijzonder geschikt voor de isolatie van bijvoorbeeld zoldervloeren.
Een enorme extra troef van XPS-isolatie is natuurlijk ook de grote vochtbestendigheid. XPS beschimmelt niet en is dus ook een uitstekend materiaal voor isolatie van vochtige ruimtes als kelders en omkeerdaken.
Bij een omkeerdak wordt de isolatieplaat namelijk boven op het dak (onder de pannen of onder EPDM bij vlakke daken) geplaatst in plaats van onder het dak, dus hiervoor is een vochtwerende isolatieplaat essentieel.
Hou wel in het achterhoofd dat XPS-isolatie niet brand- en niet uv-bestendig is.
Bij Verhelst kiezen we bewust voor de kwalitatieve XPS-isolatieplaten van Ursa.
Bekijk ons XPS-isolatie aanbod
De voordelen van XPS-isolatie
- XPS-isolatie is een uitstekend isolatiemateriaal met een iets hogere isolatiewaarde dan EPS.
- XPS-isolatie is zeer licht, makkelijk te versnijden en makkelijk te plaatsen.
- XPS-isolatie is door zijn sterkte en zijn vochtbestendigheid geschikt voor isolatie van omkeerdaken, keldermuren, zware betonvloeren en buitengevels (mits gevelbedekking).
- XPS-isolatie veroorzaakt geen huidirritatie zoals bijvoorbeeld rotswol.
De nadelen van XPS-isolatie
- XPS-isolatie is iets duurder dan EPS-isolatie.
- XPS-isolatie is niet verkrijgbaar in brandwerende vorm (zoals EPS-isolatie).
- XPS-isolatie kan doormidden breken bij het gebruik ervan als vloerisolatie onder een oneffen vloer.
Het verschil tussen XPS en EPS in de praktijk
Als we alle verschillen tussen XPS en EPS in acht nemen, is één aspect van doorslaggevend belang bij de keuze tussen beide isolatiematerialen: dampdiffusieweerstand of vochtbestendigheid. Met andere woorden: bij isolatie van badkamers en kelders en bij buitentoepassing als omkeerdaken en buitengevels is het gebruik van XPS-platen zeer sterk aan te raden. EPS is veel schimmelgevoeliger en gaat na verloop van tijd mogelijks rotten, met schimmelschade en een ongezond binnenklimaat als gevolg. Door zijn enorme druksterkte is XPS niet alleen goed beloopbaar, het is zelfs geschikt voor het isoleren onder zware betonvloeren. EPS is dankzij z’n ademende eigenschappen dan weer beter geschikt voor isolatie onder houten vloeren. Daarnaast is XPS niet verkrijgbaar in brandwerende vorm. Dit wil zeggen dat het branden van roofing bovenop XPS-platen (bij omkeerdaken) de isolatieplaten ernstig kan beschadigen. Je opteert dus beter voor EPDM-dakbedekking, die je al dan niet verlijmt, afhankelijk of je met een geballast systeem (bv. met grind) werkt of met een losliggend systeem. XPS-isolatieplaten zijn dan ook bestand tegen de meeste sterke lijmen. EPS-platen kunnen wél aangetast worden door bepaalde lijmsoorten of voegkitten, dus je controleert bij EPS wel best of je een geschikt product gebruikt. Bij EPS-isolatie is afkitten soms noodzakelijk, omdat het materiaal na de plaatsing nog wat kan krimpen. Voor eenvoudige isolatieklussen op droge plaatsen is EPS dan weer een heel dankbaar product. Het isoleert uitstekend en als je uitrekent wat het je maar kost, is het een topdeal.
XPS of EPS: wat isoleert beter?
XPS-isolatie isoleert beter dan EPS-isolatie. Om te weten hoe groot het verschil precies is, moet je de lambda-waardes van beide materialen met elkaar vergelijken. Hoe lager de lambda-waarde, hoe beter een materiaal isoleert. Men drukt de lambda-waarde uit in W/mK (Watt per meter Kelvin).
XPS-isolatieplaten hebben (afhankelijk van hun dikte) een lambda-waarde tussen 0,028 en 0,038 W/mK.
EPS-isolatieplaten hebben (afhankelijk van hun dikte) en lambda-waarde tussen 0,031 en 0,045 W/mK.
Is het verschil wereldschokkend groot? Nee. Als je weet dat de (wat duurdere) PIR-platen een isolatiewaarde hebben tussen 0,021 en 0,028 W/mK, dan kan je besluiten dat het verschil relatief beperkt is. Maar er is ontegensprekelijk wel een verschil.

XPS of EPS: welke isolatie kan beter tegen vocht?
XPS-isolatie is vochtbestendiger dan EPS-isolatie. Om te weten hoe groot het verschil precies is, moet je de µ-waardes (de dampdiffusieweerstand) van beide materialen met elkaar vergelijken. Hoe lager de µ-waarde, hoe beter een materiaal waterdamp door laat. Het verschil in dikte speelt hierbij wel een rol, dus de µ-waarde is een dimensieloze waarde zonder eenheid.
XPS-isolatieplaten hebben een µ-waarde tussen 80 en 250.
EPS-isolatieplaten hebben een µ-waarde tussen 30 en 70.
Conclusie: het verschil in dampdiffusieweerstand tussen EPS en XPS is betrekkelijk groot. XPS geniet bijgevolg absoluut de voorkeur in vochtige ruimtes of op andere plaatsen waar het isolatiemateriaal met waterdamp in contact kan komen.